Ingenomen en uitgehaald - Alcohol en geweld in Amsterdamse uitgaanssettings

Het uitgaansleven heeft een belangrijke maatschappelijke en economische functie voor de gemeente Amsterdam. Tegelijkertijd is het geregeld het toneel van spanningen en geweld. De Vrije Universiteit Amsterdam deed onderzoek naar onderliggende factoren en zocht aanknopingspunten voor de aanpak.

Doel
Het (maatschappelijke) doel van dit onderzoek was om aanknopingspunten te vinden voor beleid dat bijdraagt aan de begrenzing van uitgaansgeweld in Amsterdam. De centrale vraagstelling van het onderzoek was:

  • Wat is de morele setting van het uitgaan
  • Wat is, gegeven deze setting, de relatie tussen alcoholgebruik en uitgaansgeweld?
  • Op welke wijze kan uitgaansgeweld op basis van de onderliggende factoren worden verminderd?

Doelgroep
Hoewel geschreven voor de gemeente Amsterdam, is het rapport ook relevant voor politie en beleidsmakers in andere gemeenten.

Resultaten
Een aantal van de belangrijkste resultaten van het onderzoek zijn:

  • Uitgaansgeweld, geweld dat zich in de uitgaanssetting voordoet, ontstaat via een aantal vaste patronen. Daarin zijn drie typen te onderscheiden: miscommunicatie in de uitgaanssetting, conflict met een autoriteit en ongewenste toenadering. De rode draad daarbij is de invloed van alcohol. Die lijkt er in de regel de oorzaak van dat op een ‘normale’ interactie een overspannen reactie volgt en dat de zaak escaleert in geweld.
  • De belangrijkste factoren die van invloed zijn op uitgaansgeweld, zijn de 4 D's:
    1. Drank. Geweldsincidenten zijn vrijwel altijd alcoholgerelateerd. Door te veel alcohol is men vaak niet meer in staat om op een manier te reageren die past bij de situatie.
    2. Drukte. Er wordt als het druk is vaak geduwd en gebotst en in combinatie met harde muziek en alcoholgebruik worden communicatiemogelijkheden beperkt.
    3. Drang. Dit staat voor de belangrijke regulerende en sfeerbepalende rol van portiers en ander personeel. Zij kunnen problemen voorkomen door goed deur- en schenkbeleid en door signaleren en sussen van problemen in een vroeg stadium.
    4. Dolheid. Een uitgaanscentrum wordt vaak gekenmerkt door een uitgelaten en losbandige sfeer en moraal. Dit bevordert dat mensen soms primair of agressief reageren op situaties.
  • De aanwezigheid van deze risicofactoren verschilt per club; sommige clubs creëren settings waarin de ontvankelijkheid voor agressie en geweld groot is.
  • Een deel van het uitgaansgeweld in de openbare ruimte kan worden verklaard doordat de semipublieke uitgaanssetting daarvoor condities creëert: de bezoeker staat na een bezoek aan een risicovolle club als het ware op scherp in een risicovolle omgeving. Het is daarom van belang een visie te ontwikkelen waarin het semipublieke domein van de clubs en cafés en het publieke domein van de openbare ruimte in samenhang wordt bekeken.
  • Naast alcohol spelen drukte, hoge geluidsniveaus en in mindere mate seksueel getint gedrag een rol in het scheppen van gespannen situaties.
  • De onderzoekers adviseren een visie op uitgaan te ontwikkelen die gebaseerd is op integraliteit, gebiedsgerichtheid en sterkere zelfregulering. Principes uit evenementenbeleid kunnen hierbij behulpzaam zijn: zorg voor inzicht in de bezoekersgroepen; zorg voor laagdrempelig toezicht; zet in op reguleren van kritieke momenten en kritieke plaatsen (zoals de overgang van binnen naar buiten); zet in op meer van zelfregulering door horecaondernemers op het gebied van scholing, schenkbeleid en veiligheidsplannen.

Bestelinformatie

Gepubliceerd op: 30-04-2014